Publikationen in weiteren Sprachen

Hans van Reisen (red.)

Door het vuur voor de armen. Oudste getuigenissen over Laurentius

Budel: Damon 2015, 167 p.
ISBN 978-94-6036-213-2

Voor deze bundel werden de oudste getuigenissen over Laurentius bijeengebracht. Zij dateren van de vierde tot en met de dertiende eeuw. De teksten zijn afkomstig van Ambrosius, Prudentius, Augustinus, Petrus Chrysologus, Leo de Grote, Maximus van Turijn, Gregorius van Tours en Jacobus de Voragine. Meestal gaat om preken, die gehouden zijn op Laurentius‘ feestdag. Maar onder de geselecteerde bronnen bevinden zich ook andere literaire genres.

Elke auteur geeft een eigen kleur aan wat hij in Laurentius waardeert en bewondert.

_____________________________________________________________________________________________

Aurelius Augustinus

Voedsel voor de ogen
Vijfentwintig fragmenten uit de werken van Aurelius Augustinus ter gelegenheid van het 25-jarig bestaan van het Augustijns Instituut

Budel: Augustijns Instituut en Damon 2014, 64 S., Ill.

Het Augustijns Instituut is opgericht op 30 augustus 1989 door de Nederlandse provincie van de Orde der Augustijnen. Het instituut heeft als doel de belangstelling voor en de bestudering van Augustinus‘ spiritualiteit in het Nederlands taalgebied te stimuleren.

______________________________________________________________________________________________

Aurelius Augustinus

Stratenmakers en brugwachters. Preken over heiligen 2 [Sermones de sanctis 299D-335]
Ingeleid, vertaald en van aantekeningen voorzien door Arie Akkermans, Elisabeth van Ketwich Verschuur en Hans van Reisen

Budel: Damon 2014, 468 S.
ISBN 978-94-6036-168-5

Voor deze bundel werden preken uitgekozen van de sermones de sanctis. In deze groep preken staan heiligen centraal. Dit boek bevat de vertaling van 69 preken over heiligen. In de eerste reeks (299D-324) staan meestal mensen centraal van wie de gedachtenis wird gevierd tussen 1 juli en 31 december. Van sommigen wordt tegenwoordig nog steeds op dezelfde dag van het jaar als toen de naam in ere gehouden.
In het tweede gedeelte (325-335M) gaat het vooral om heiligen van wie historisch (vrijwel) niets bekend is. Van verreweg de meeste preken verschijnt in dit boek de eerste Nederlandse vertaling; van tewee preken werden de Latijnse teksten pas in de afgelopen decennia teruggevonden.

_____________________________________________________________________________________________

Aurelius Augustinus

Geloof is het begin. Preken over teksten uit brieven van het Nieuwe Testament [Sermones de scripturis 162C-183]
Ingeleid, vertaald en van aantekeningen voorzien door Joke Gehlen-Springorum, Vincent Hunink, Hans van Reisen en Annemarie Six-Wienen

Budel: Damon 2013, 288 p.
ISBN 978-94-6036-149-4

Bijna veertig jaar lang heeft Augustinus (354-430) in Noord-Afrika de geloofsgemeenschap als predikant gediend. Van heinde en verre kwamen mensen naar de kerk om zelf de woorden van de befaamde bisschop te beluisteren of zijn preken in opdracht van anderen op te tekenen. Zo zijn ongeveer zeshonderd preken van hem bewaard.
Voor deze bundel werden achtentwintig preken vertaald van de sermones de scipturis. Dit boek bevat de laatste reeks preken over passages uit brieven van het Nieuwe Testament. Op twee uitzonderingen na verschijnt in dit boek van alle preken de eerste Nederlandse vertaling.

_____________________________________________________________________________________________

Aurelius Augustinus

Schatkamer van het geloof. Preken over teksten uit het Oude Testament [Sermones de scripturis 1-50]
Ingeleid, vertaald en van aantekeningen voorzien door Joost van Neer, Martijn Schrama o.s.a. en Anke Tigchelaar

Budel: Damon 2013, 821 p.
ISBN 978-94-6036-067-1

Huismeester van de schatkamer. Zo ziet de predikant Augustinus zijn rol als uitleger van de Schrift voor een breed publiek. De huismeester, over wie Jezus spreekt, haalt uit de schatkamer nieuwe en oude dingen (Mathheüs 13,52). En wie Augustinus‘ preken leest, merkt direct dat hij een begenadigd predikant is, die zijn publiek op hartveroverende wijze in de schatten van het geloof onerricht.
Het is de verdienste van de mauristen uit de zeventiende eeuw geweest dat zij de zogenoemde preken voor het volk (sermones ad populum) van Augustinus bejeenbrachten. Binnen hun verzameling vormen de preken over het Oude Testament de eerste categorie. Samen mit later teruggevonden preken bevat deze bundel 65 toespraken; verreweg het grootste deel hiervan is nu voor het eerst in het Nederlands vertaald.

_____________________________________________________________________________________________

Aurelius Augustinus

Vier evangelisten, één evangelie - De consensu euangelistarum
Vertaald en van aantekeningen voorzien door Ton Hertogh, Sander van der Meijs en Leo Wenneker, ingeleid door Joost van Neer en Martijn Schrama O.S.A.

Budel: Damon 2012, 380 p.
ISBN 978-94-6036-029-9

Mede op verzoek van andere predikanten besluit Augustinus (354-430) aan bovenstaande vragen en problemen een afsonderlijk geschrift te wijden: in De consensu euangelistarum inventariseert hij de tegenstrijdige passages uit de vier evangeliën. Augustinus gaat er in dit werk van uit dat we ons niet mogen vastklampen aan de letter van het evangelie, maar altijd moeten zoeken naar de geest van het geheel. Daardoor is het in zijn ogen altijd mogelijk om in de evangeliën een diepere betekenis te ontdekken, hoezeer de de verhalen aan de oppervlakte ook van elkaar verschillen.
Met dit werk beoogt Augustinus buitenstaanders te overtuigen en gelovigen te bemoedigen. Hij laat zien dat de vier evangeliën naar één evangelie verwijzen; sterker nog: de evangelisten verkondigen ons het ene evangelie, Jezus Christus.

_____________________________________________________________________________________________

Aurelius Augustinus

Gods zorg voor de wereld - Sermo de providentia
Ingeleid, vertaald en van aantekeningen voorzien door Joke Gehlen-Springorum, Vincent Hunink, Hans van Reisen en Annemarie Six-Wienen

Budel: Damon 2012, 32 p.
ISBN 978-94-6036-027-5

Daarin de Nederlandse vertaling van één preek, die pas in 1995 werd teruggevonden. Tot die tijd beschikten we alleen over twee fragmenten en het opschrift: sermo de prouidentia dei.

_____________________________________________________________________________________________

Aurelius Augustinus

Leven in hoop. Preken over teksten uit de brieven aan de christenen in Rome en Korinte[Sermones de scripturis 151-162B]

Ingeleid, vertaald en van aantekeningen voorzien door Joke Gehlen-Springorum, Vincent Hunink, Hans van Reisen en Annemarie Six-Wienen

Budel: Damon 2011, 256 S.

Bijna veertig jaar lang heeft Augustinus (354-430) in Noord-Afrika de geloofsgemeenschap als predikant gediend. Van heinde en verre kwamen mensen naar de kerk om zelf de woorden van de bedaamde bisschop te beluisteren of zijn preken in opdracht aan anderen op te tekenen. Zo zijn ongeveer zeshonderd preken van hem bewaard gebleven.
Voor deze bundel werden zeventien preken vertaald van de sermones de scripturis. Dit boek bevat alle bewaard gebleven preken van Augustinus over fragmenten uit Paulus’ brieven aan de christenen in Rome en in Korinte. Vooral de eerste reeks preken over Romeinen 7-8, die Augustinus in Carthago moest houden, heeft hem veel hoofdbrekens gekost en de luisteraars waarschijnlijk ook. De preken dateren uit de jaren van de zogeheten eerste pelagiaanse controverse.

_____________________________________________________________________________________________

Kunnen we God zien? Augustinus' mystieke brief aan Paulina

Inleiding, vertaling en toelichting van Thijs Rutten

Kampen: Uitgeverij Ten Have 2009, 175 S.

Hoe kom ik in contact met de wereld van de geest, terwijl ik in een materiële wereld leef? Moet ik daarvoor de materiële wereld ontvluchten of juist niet? En hoe onderscheid ik een echte mystieke ervaring van pseudo-mystiek? Die vragen behandelt Augustinus in een brief aan zijn vriendin Paulina. Het zijn vragen die elke spirituele zoeker zich nog steeds stelt.

_____________________________________________________________________________________________

Aurelius Augustinus

Commentaar op Psalm 118/119

Vertaald, ingeleid en van aantekeningen voorzien door T.J. van Bavel

Baarn/Antwerpen: Ambo/Kritak 1996, 180 S.
(Ambo-Klassiek) ISBN 90-6303-680-9

Het hoofdthema van Augustinus’ commentaar op psalm 118/119 is de leer van de genade, zoals hij die aanwezig ziet in deze psalm. Daarin komen belangrijke onderwerpen aan bod, zoals: de verhouding tussen genade en wet, de leer over het gebed, de christologische interpretatie van het eerste verbond. Psalm 118/119 is de laatste van de honderdvijftig die Augustinus op vergevorderde leeftijd (in 422) commentarieerde en geeft een goed inzicht in zijn benadering van de psalmen en in zijn werkwijze bij het toelichten ervan voor de gelovigen van zijn tijd.

_____________________________________________________________________________________________

Aurelius Augustinus

Geef mij te drinken. Verhandelingen 1-23 over het Johannesevangelie [In Iohannis euangelium tractatus]

Ingeleid, vertaald en van aantekeningen voorzien door Hans Tevel en Hans van Reisen

Budel: Damon 2010, 478 p. ISBN 978-90-5573-974-5

In deze bundel zijn de eerste 23 verhandelingen opgenomen. Ze zijn oorspronkelijk als preek gehouden en vormen bij elkaar een aaneengesloten toelichting op de eerste vijf hoofdstukken van het Johannesevangelie. De meeste preken zijn kort na elkaar gehouden. Daardoor geven ze een nauwkeurig en kleurrijk beeld van Augustinus als predikant en pastor. Dit boek biedt van deze preken de eerste volledige Nederlandse vertaling.
Jezus Christus als bron van leven speelt en cruciale rol in de langste verhandeling van de bundel. Daarin staat Jezus‘ ontmoeting met een Samaritaanse vrouw centraal. Tijdens die ontmoeting vraagt de bron zelf om te drinken! Met Geef mij te drinken wordt dan ook iets uitgedrukt van de verhouding tussen Jezus en wie open durft staan voor de ontmoeting met Hem: de Bron verlangt ernaar onze bron te vullen.

_____________________________________________________________________________________________

Aurelius Augustinus

De goede geur van Christus - Preken over heiligen [Sermones de sanctis 273-299C]

Ingeleid, vertaald en van aantekeningen voorzien door Arie Akkermans, Elisabeth van Ketwich Verschuur en Hans van Reisen

Budel: Damon 2010, 383 p. ISBN 978-90-5573-984-4

... Voor deze bundel werden preken uitgekozen van de sermones de sanctis. In deze groep preken staan heiligen centraal. Dit boek bevat de vertaling van 36 preken over heiligen, van wie ... de gedachtenis werd gevierd tussen 1 januari en 30 juni. Het zijn bijna allemaal parels van redenaarskunst. Augustinus was blijkbaar goed gemotiveerd voor een feestelijke preek op dagen, waarop gelovigen bijeenkwamen ter gedachtenis van een bijzondere heilige. Van sommigen van hen wordt tegenwoordig nog steeds op dezelfde dag van het jaar als toen de naam in ere gehouden.
... van drie preken werden de Latijnse teksten zelfs pas in de afgelopen twee decennia teruggevonden in Mainz en Erfurt.
De meeste heiligen in deze bundel stierven als martelaar een gewelddadige dood. Voor hun christelijke levensovertuiging werden zij lichamelijk gekweld en offerden zijn hun eigen leven op. Augustinus verbindt de glans van hun leven met de goede geur van Christus (2 Kor 2, 14-15). En zoals het gaat met flesjes geurende olie: hoe meer ze worden gebroken, des te meer verspreidt zich de geur (sermo 273,5).

______________________________________________________________________________________________



Aurelius Augustinus

Liegen en leugens [De mendacio & Contra mendacium]

vertaald door Vincent Hunink, ingeleid door Paul van Geest

Budel: Damom 2010, 173 p. ISBN 978-90-5573-981-3

Mag je liegen? Grove, schadelijke leugens zijn verkeerd en verwerpelijk, dat is duidelijk. Maar het bekende leugentje om bestwil? Of een leugen waarmee je een mensenleven redt? In twee traktaten gaat Augustinus van Hippo (354-430) in op deze belangwekkende morele vragen, die in de kern nog steeds actueel zijn.
In De Leugen uit 394 onderscheidt hij acht typen leugens. Ook bespreekt hij Bijbelpassages die het liegen lijken te legitimeren. In Tegen de Leugen uit 420 gaat het speciaal om liegen ten behoeve van het geloof, in de context van discussies met ketters.
Augustinus betoont zich een hardliner. Luid klinkt zijn ‚nee‘ tegen alle vormen van leugens. Maar ten slotte laat hij toch ook ruimte voor de menselijke zwakte.
In deze traktaten zien we Augustinus worstelen met de materie. Vooral de eerste tekst (die hij zelf aanvankelijk niet wilde publiceren) is een soort ‚werk in uitvoering‘. Het is boeiend zijn denkproces van zo nabij te kunnen volgen.